Łowiectwo – szkody łowieckie, plany polowań
Opis informacji z zakresu szkód łowieckich w uprawach i płodach rolnych: Referat Ochrony Środowiska i Informatyki
Procedura zgłaszania szkód łowieckich
Właściciel albo posiadacz gruntu rolnego, na którym powstała szkoda łowiecka, zwany dalej „poszkodowanym”, zgłaszają, składając w postaci papierowej albo elektronicznej wniosek o szacowanie szkód łowieckich do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego:
1) w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia;
2) w przypadku szkody wyrządzonej przez dziki na łąkach i pastwiskach:
– poza okresem wegetacyjnym – w terminie umożliwiającym szacowanie szkody przed doprowadzeniem uszkodzonego obszaru do stanu pierwotnego przed rozpoczęciem wegetacji,
– w okresie wegetacyjnym – w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia.
Gmina nie jest instytucją, która z mocy ustawy uczestniczy zarówno w procesie szacowania szkód jak i ich dalszego procedowania.
Wniosek (znajduje się również w innych formatach poniżej, w sekcji „Załączniki”) o szacowanie szkód, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego – Wykaz obwodów łowieckich na terenie Gminy Pcim:
78, 79 KŁ Orzeł – Stanisław Boczkaja, e-mail: stanislaw.boczkaja@gmail.com
82 WKŁ Świt – Stanisław Zębol 607 612 197
83 K.Ł. Puszcza – Andrzej Uhl 604 402 042
84 KŁ Ryś – Zelek Rafał 721 634 654
85 K.Ł. Ciecień – Marek Buraczek 508 920 996
86 KŁ Jeleń – Piotr Figuła 783 080 582
111 KŁ Groń – Nieciąg Grzegorz 662 210 532
181 KŁ Sokół – Marek Szklarski 603 122 558
Obwody łowieckie dostępne są pod odnośnikiem: https://krakow.pzlow.pl/kola-lowieckie/obwody-lowieckie/
Szacowanie szkody składa się:
1) oględzin;
2) szacowania ostatecznego;
Oględzin dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku.
O terminie dokonania oględzin, dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych oraz wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody, nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania wniosku.
Niezwłocznie po zakończeniu oględzin dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół. Członkowie zespołu, mają prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu wraz z uzasadnieniem. W protokole umieszcza się informację o braku zastrzeżeń albo o wniesionych zastrzeżeniach.
Właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu.
Odszkodowanie nie przysługuje m.in. za:
– szkody nieprzekraczające wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na 1 hektar uprawy;
– szkody powstałe w płodach złożonych w sterty, stogi i kopce, w bezpośrednim sąsiedztwie lasu;
– szkody w uprawach rolnych założonych z rażącym naruszeniem zasad agrotechnicznych;
Odszukanie działki (miejsca wystąpienia szkody) możliwe na stronie https://mapymalopolski.pl/ (wybierz obwody łowieckie)
Podstawy prawne:
• Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1082)
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 776).
Wiosną, przyroda budzi się do życia i w świecie zwierząt na świat przychodzą młode osobniki. Lasy Państwowe jak co roku apelują o zachowania rozwagi w podejmowaniu decyzji o zabraniu młodego ptaka czy sarny, które sprawiają wrażenie porzuconych lub rannych. Często zatroskani o los porzuconych młodych zwierząt podejmujemy działania udzielenia im pomocy, zawsze przed podjęciem takiej decyzji, należy rozejrzeć się dookoła, a przede wszystkim znać zwyczaje zwierząt, które chcemy ratować.
Przypominamy, że znalezionego przypadkowo dzikiego, łownego zwierzęcia nie należy absolutnie dotykać aby nie przekazać mu swojego zapachu, karmić oraz chwytać. Najlepiej pozostawić je w spokoju, ominąć w bezpiecznej odległości, zachowując się bardzo cicho i spokojnie.
Najlepszą ochroną młodych zwierząt jest kamuflaż. Młode nie wydziela intensywnego zapachu, mało się porusza i ma maskujące ubarwienie, co zapewnia mu ochronę oraz zwiększa szansę na przeżycie. Ciągła obecność dorosłych zwierząt w pobliżu zagraża młodym i ściąga uwagę drapieżników. Matka dyskretnie obserwuje młode, a zbliża się do nich tylko na czas karmienia wszystko po to, żeby nie przekazać młodym swojego zapachu.
W przypadku znalezienia zwierzęcia na terenie Gminy Pcim, które wymaga pomocy – jest ranne, należy skontaktować się z tutejszym urzędem lub Policją. A w przypadku znalezienia zwierzęcia w lesie należy zadzwonić do Nadleśnictwa bądź właściwego Koła Łowieckiego.
Apelujemy – pomagajmy tak, aby nie zaszkodzić. Najważniejsze w takich przypadkach jest dobro zwierząt. Kontaktujmy się z osobami/instytucjami, które są odpowiedzialne za fachową pomoc.
Dlaczego problem dzików jest szczególnie widoczny wiosną i latem?
W okresie wiosenno-letnim mieszkańcy Gminy Pcim najczęściej zgłaszają przypadki obecności dzików w pobliżu domów i gospodarstw. Zwierzęta poszukują pokarmu, przemieszczają się pomiędzy terenami leśnymi i rolniczymi oraz korzystają z łatwo dostępnych źródeł pożywienia.
W tym czasie dochodzi między innymi do:
– niszczenia trawników i przydomowych ogródków,
– szkód w uprawach rolnych,
– uszkadzania infrastruktury,
– zwiększonego ryzyka kolizji drogowych.
W Polsce do dzików można strzelać przez cały rok, ze względu na brak okresu ochronnego i działania mające na celu ograniczenie populacji oraz walkę z afrykańskim pomorem świń (ASF).
Jednocześnie ze względu na etykę łowiecką, myśliwi:
– nie strzelają do lochy, wyraźnie prowadzącej młode (warchlaki),
– przed oddaniem strzału rozpoznają płeć, wiek oraz kondycję zwierzęcia.
W praktyce oznacza to, że:
– locha idąca z małymi pasiakami nie powinna być celem odstrzału,
– odstrzał lochy może być dopuszczalny, gdy młode są już samodzielnie, choć ocena tej sytuacji bywa przedmiotem sporów.
Jesienne polowania zbiorowe
Polowania zbiorowe organizowane jesienią i zimą stanowią ważny element gospodarki łowieckiej. Pozwalają one na skuteczniejsze wykonanie planów łowieckich oraz ograniczenie nadmiernej liczebności populacji dzików.
Zmniejszenie liczby dzików w okresie jesienno-zimowym wpływa na ograniczenie skali problemów obserwowanych przez mieszkańców w kolejnym sezonie wiosenno-letnim. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie szkód w uprawach, ograniczenie wizyt dzików w pobliżu zabudowań oraz poprawa bezpieczeństwa na drogach.
Poniżej przedstawiamy zapisy „Prawa Łowieckiego”.
Art. 42ab [Termin rozpoczęcia polowania zbiorowego] ( zazwyczaj od 1.09 do końca lutego)
1. Dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego przekazuje – co najmniej na 14 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia polowania zbiorowego – wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) oraz nadleśniczym Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, właściwym ze względu na miejsce wykonywania polowania, informację w postaci papierowej lub elektronicznej o planowanym terminie, w tym godzinie rozpoczęcia i zakończenia, oraz miejscu tego polowania.
2. Termin rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsce polowania zbiorowego są podawane do publicznej wiadomości przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), nie później niż w terminie 5 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 1, w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie oraz przez obwieszczenie i na stronie internetowej urzędu gminy.
3. Właściciel, posiadacz lub zarządca gruntu, w terminie nie krótszym niż 3 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia polowania zbiorowego, może zgłosić sprzeciw wraz z uzasadnieniem do właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Sprzeciw może dotyczyć polowania organizowanego w terminie wskazanym zgodnie z ust. 2. W sprzeciwie właściciel, posiadacz lub zarządca gruntu powinien wskazać nieruchomość przez podanie dokładnego adresu, a w przypadku gdyby takiego adresu nie było – numeru działki ewidencyjnej i obrębu.
4. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiadamia niezwłocznie dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego o wniesionym przez właściciela, posiadacza albo zarządcę gruntu sprzeciwie do organizowanego polowania zbiorowego, przekazując mu ten sprzeciw wraz z uzasadnieniem.
5. Dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego przy organizacji polowania zbiorowego uwzględnia sprzeciw, gdy wykonywanie polowania będzie zagrażało bezpieczeństwu lub życiu ludzi.
6. Dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego obowiązany jest przed planowanym terminem rozpoczęcia polowania zbiorowego oznakować obszar tego polowania tablicami ostrzegawczymi.
7. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, wzór tablicy ostrzegawczej, o której mowa w ust. 6, w tym jej rozmiar, kształt, kolor i wielkość napisu, oraz sposób i miejsce rozmieszczenia tablic ostrzegawczych, kierując się potrzebą zapewnienia informacji o terminie i miejscu wykonywania polowania zbiorowego, widoczności i czytelności tablicy oraz bezpieczeństwa osób przebywających na obszarze wykonywania polowania zbiorowego.
| Zestawienie pozyskania dzika przez koła łowieckich w poszczególnych obwodach | ||||
| Koło łowieckie PUSZCZA, obwód 83 | Koło łowieckie RYŚ, obwód 84 | Koło łowieckie ORZEŁ, obwód 78 | Koło łowieckie ORZEŁ, obwód 79 | |
| Pozyskanie dzika w 2025 | 71 | 64 | 210 | 56 |
| Szacowana wielość populacji dzika w 2026 | 45 | 75 | 125 | 50 |
| Planowane pozyskanie dzika w 2026 | 40 | 70 | 120 | 46 |
Podstawy prawne wykonywania polowań.
Polowania na zwierzynę łowną, w tym na dziki, prowadzone są na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w szczególności:
– ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie,
– ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt,
– rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz,
– rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne.
Kto jest odpowiedzialny za szkody wyrządzone przez dziki jak i inne zwierzęta łowne oraz chronione?
Gmina Pcim położona jest na obszarze kilku obwodów łowieckich dzierżawionych przez koła łowieckie prowadzące gospodarkę łowiecką zgodnie z przepisami Prawa łowieckiego. To właśnie te podmioty odpowiadają za realizację planów łowieckich, ograniczanie szkód powodowanych przez zwierzynę oraz prowadzenie działań związanych z szacowaniem szkód łowieckich. Szczegóły na:
https://urzad.gminapcim.pl/zalatw-sprawe/zalatw-wiecej-spraw/szkody-lowieckie/
Ze względu na charakter szkody, odpowiedzialne są zazwyczaj kilka instytucji. W obrębie obwodów łowieckich obejmujących lasy, pola uprane i łąki odpowiedzialne jest miejscowe Koło Łowieckie. Za obszary wyłączone z obwodów łowieckich tj. trawniki, przydomowe ogródki, sady odpowiada miejscowy Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Departament Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. Za zwierzęta chronione (np. wilki i bobry)- Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie.
Poniżej przedstawiamy podstawy prawne „Prawo Łowieckie”
Art. 50 [Źródło wypłaty odszkodowań]
- Skarb Państwa odpowiada za szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1 , wyrządzone przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną.
1b. Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 , na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich.
- Za szkody, o których mowa w ust. 1, wyrządzane na obszarach:
1)obwodów łowieckich leśnych odszkodowania wypłaca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ze środków budżetu państwa;
2)obwodów łowieckich polnych i obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odszkodowania wypłaca zarząd województwa ze środków budżetu państwa.
Na podstawie ww. zapisów, Gmina jako instytucja nie odpowiada za powstanie szkód powstałych wskutek działania zwierzyny łownej jak i chronionej.
