Fundusz Sołecki

Co to jest fundusz sołecki?

Fundusz sołecki to pula środków gminy zarezerwowana dla sołectw w jej budżecie. Sołectwa mają prawo do wskazania, na co należy wydatkować kwoty przypadające im z tej puli. Fundusz sołecki  podlega takim samym rygorom, określonym w ustawie o finansach publicznych, jakim podlegają zwyczajne środki w budżecie gminy. Trzeba więc przy ich wydatkowaniu kierować się zasadą oszczędności, gospodarności i celowości. Ich uruchomienie i wydatkowanie musi się przy tym odbywać według wymogów formalnych zawartych w ustawie o funduszu sołeckim oraz w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym. Ustawa o funduszu sołeckim daje możliwość realizacji wspólnych przedsięwzięć przez kilka sołectw.

Krok 1:

Przyjęcie przez radę gminy uchwały o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego

Rada Gminy Pcim podjęła Uchwałę Nr XX/127/2026 z dnia 31 marca 2026 r. w sprawie wyrażenia zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego w budżecie Gminy Pcim.
Uchwała ma charakter permanentny, tzn. obowiązuje w kolejnych latach budżetowych, do czasu podjęcia przez radę gminy uchwały o nie wyrażeniu zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego. Jeśli gmina nie chce wyodrębnić funduszu sołeckiego, to co roku musi podejmować uchwalę o jego nieutworzeniu.

Krok 2:

Wyliczenie przez wójta środków jakie będą przysługiwały sołectwom

Ilość pieniędzy dla sołectwa jest uzależniona od zamożności gminy. W ustawie o funduszu sołeckim zawarto wzór, za pomocą którego oblicza się wysokość środków przypadających na dane sołectwo. Jeżeli rada gminy uzna, że może przeznaczyć dla danego sołectwa więcej pieniędzy, może to zrobić.  Wójt corocznie do 31 lipca jest zobowiązany poinformować sołtysów o wysokości środków, które będą do wykorzystania przez dane sołectwo w następnym roku budżetowym.

Krok 3:

Przygotowanie zebrania wiejskiego i poinformowanie o nim mieszkańców

Sołtys wiedząc jaką kwotę sołectwo ma do dyspozycji powinien najpóźniej do 30 września zwołać zebranie wiejskie, podczas którego mieszkańcy zdecydują, na co wydać środki z funduszu sołeckiego.

Krok 4:

Zebranie wiejskie

Jak zostało powiedziane, o przeznaczeniu środków decyduje zebranie wiejskie, na którym zostanie uchwalony wniosek o przyznanie środków z funduszu sołeckiego.
Wniosek może być uchwalony z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa. Aby wniosek do funduszu sołeckiego mógł być zrealizowany, musi spełniać trzy warunki, które trzeba wziąć pod uwagę podczas dyskusji i planowania wniosku:
– przedsięwzięcia mieszczą się w katalogu zadań własnych gminy,
– służą poprawie warunków życia mieszkańców,
– są zgodne ze strategią rozwoju.

Krok 5:

Przedłożenie wniosku sołectwa do wójta

Wniosek o dofinansowanie z funduszu sołeckiego musi zawierać:
1) wskazanie przedsięwzięć do realizacji na terenie danego sołectwa;
2) oszacowanie kosztów realizacji danych przedsięwzięć – koszty przedsięwzięć muszą mieścić się w limicie przeznaczonym dla danego sołectwa;
3) uzasadnienie, w którym przede wszystkim należy wskazać w jaki sposób realizacja danego przedsięwzięcia przyczyni się do poprawy warunków życia mieszkańców danego sołectwa;
4) wniosek musi być złożony w terminie do 30 września każdego roku, na rok następny.

Jeśli wójt uzna, że wniosek nie spełnia powyższych wymogów, w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania informuje o tym sołtysa.

Sołtys za pośrednictwem wójta ma prawo w terminie do 7 dni wystąpić do rady gminy o podtrzymanie wniosku w całości lub w części, bądź też (o ile jest jeszcze przed 30 września) zorganizować ponownie zebranie wiejskie i uchwalić raz jeszcze wniosek – poprawiony pod względem formalnym. Do wniosku zaleca się dodatkowo dołączyć protokół z zebrania wiejskiego, podczas którego uchwalono wniosek o sfinansowanie przedsięwzięć z funduszu sołeckiego wraz z listą obecności.

Krok 6:

Uchwalony wniosek, który spełnił wymagania, zostanie wprowadzony do budżetu. Budżet uchwala rada gminy w kolejnych miesiącach.

Krok 7:

Realizacja zadań z funduszu sołeckiego przyjętych w budżecie gminy

Zadania ze środków funduszu sołeckiego realizowane są zgodnie z opisem we wniosku i należy go wykorzystać do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego. Niewykorzystane do tego dnia środki funduszu wygasają z upływem roku i nie przechodzą na kolejny rok budżetowy. Fundusz sołecki jest częścią budżetu gminy, za którego wykonanie odpowiedzialny jest wójt.